Diz Hastalıkları

Diz; vücudun en karmaşık ve en fazla yük taşıyan eklemlerinden biridir. Osteoartrit (kireçlenme), menisküs yırtıkları, bağ yaralanmaları ve kıkırdak hasarı gibi durumlar; cerrahi dışı rejeneratif yöntemlerle çoğu hastada etkin biçimde tedavi edilebilir ya da cerrahi ihtiyacı geciktirilebilir.

Diz Osteoartriti: Kireçlenme Ne Anlama Gelir?

Osteoartrit; kıkırdak dokunun progresif yıpranması, subkondral kemik değişiklikleri ve eklem içi inflamasyon ile karakterize dejeneratif bir eklem hastalığıdır. "Kireçlenme" terimi halk arasında yaygınlaşmış olsa da aslında kalsiyum birikimiyle değil; kıkırdak kaybı ve eklem yapısının bozulmasıyla ilişkilidir. Ağrı, şişlik, sabah tutukluğu ve hareketle artan ağrı en sık görülen belirtilerdir.

Radyolojik bulgular ile klinik şikayetler her zaman örtüşmez; MR'da ciddi kıkırdak kaybı görülen bazı hastalar yalnızca hafif belirti tariflerken, nispeten erken evre görüntülemesi olan başka hastalar yoğun ağrıdan yakınabilir. Bu nedenle tedavi planlamasında görüntüleme tek belirleyici değildir; hastanın yaşı, aktivite düzeyi, beklentileri ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.

Tedavi Seçenekleri

PRP (Plateletten Zengin Plazma): Kişinin kendi kanından santrifüj yöntemiyle elde edilen ve büyüme faktörlerinden (PDGF, TGF-β, IGF-1) zengin plasma; diz eklemine enjekte edilir. PRP; inflamasyonu azaltır, kıkırdak hücrelerini (kondrosit) aktive eder ve sinovyal ortamı iyileştirir. Erken-orta evre osteoartritte klinik çalışmalarla desteklenmiş etkinliğe sahiptir; ağrı ve fonksiyon skorlarında 6–12 aylık anlamlı iyileşme sağlar.

Hyalüronik asit enjeksiyonu (viskosuplementasyon): Sağlıklı eklem sıvısının (sinovyal sıvı) temel bileşeni olan hyalüronik asit; yaşla birlikte azalır ve kıvamını yitirir. Dışarıdan verilen hyalüronik asit; eklem yağlama özelliğini geçici olarak yeniler, şok emme kapasitesini artırır ve anti-inflamatuar etki gösterir.

Eklem içi ozon: Anti-inflamatuar ve kondroprotektif (kıkırdak koruyucu) özellikleriyle öne çıkan ozon; tek başına ya da PRP ile kombinasyon halinde uygulanabilir. Özellikle akut alevlenme dönemlerinde hızlı ağrı rahatlaması sağlar.

Kök hücre ve exozom tedavisi: İleri teknoloji gerektiren bu yaklaşımlar; geleneksel tedavilere yanıt vermeyen ileri evre vakalarda ya da erken evreden başlayarak agresif bir rejeneratif strateji isteyenlerde değerlendirilebilir. Mezenkimal kök hücreler ve exozomlar; kıkırdak mikroortamını destekler ve doku onarımını aktive eder.

Mezoterapi: Eklem çevresindeki kas spazmı ve miyofasiyal ağrıyı hedefleyen mezoterapi uygulamaları; eklem içi tedavilerin etkinliğini tamamlar ve hastaların günlük fonksiyonelliğini erken dönemde artırır.

Tedavi Süreci ve Kimler İçin Uygundur?

Erken-orta evre kireçlenme, kronik diz ağrısı, menisküs yıpranması ve cerrahi öncesi alternatif tedavi arayan hastalara yönelik bireysel planlar hazırlanır. MR ve klinik muayene sonrası; hangi uygulamanın, ne sıklıkta ve kaç seans uygulanacağına birlikte karar verilir. Tedaviye egzersiz reçetesi ve yaşam tarzı tavsiyeleri mutlaka eşlik eder.